4.1 As habilidades básicas do asesor/a

            No sendeiro polo avanzamos cara ao asesoramento, é preciso que nos deteñamos a reflexionar sobre algunhas das habilidades básicas que debe posuír o profesional que desempeña dita tarefa: o asesor/a.

     Como xa comentei en anteriores ocasións, o asesor psicopedagóxico e aquel profesional da educación que apoia, guía, orienta e axuda a o individuo nas distintas etapas do desenvolvemento para lograr a súa integridade, cunha visión innovadora. Como profesional da educación, o asesor psicopedagóxico debe de estar ao tanto das innovación, debe estar sempre disposto a cambiar e ter a visión de cambiar á sociedade, ademais debe ter unha actitude de mellora ante o que faga ,e ser capaz de rediseñar e en xeral mellorar a educación.

     Así pois, ara conseguir ese propósito, o asesor debe posuír un conxunto de habilidades, de capacidades, de competencias por e para o traballo cotián, por e para a difícil tarefa que supón asesorar, apoiar e orientar o traballo de outros/as, dos verdadeiros protagonistas do proceso educativo. A posesión destas habilidades supón un auténtico reto para nós como futuros profesionais, como técnicos do apoio externo, como dinamizadores do cambio educativo, da innovación e da capacitación dos centros para atender máis e mellor ao entorno social.

     Entre esas habilidades destacan:

  1. Facilidade e naturalidade interpersoal (relación simple e directa cos outros/as): Debe manter unha relación aberta cos demais, tratando coa xente dunha forma empática; traballar de forma colaborativa; debe saber cando conterse, cando afirmarse, cando ser discreto; debe mostrar aos demais o seu interese por eles/as.
  2. Facilidade para traballar en grupo: debe ter a habilidade para traballar en grupo e desenvolver iniciativas, facilitando a cohesión entre ideas e intereses; debe facilitar dunha forma axeitada os espazos e os tempos de traballo grupal e procurar non deixar nada ao azar en canto á preparación, desenvolvemento e balance dos encontros e reunións. Debe mostrar ademais, unha capacidade de axuda aos demais e apoio nos momentos críticos e delicados.
  3. Capacidade para a formación (ensinanza de procedementos sistemáticos, instrución directa): Debe definir con facilidade o traballo e as instrucións a seguir, clarificando o camiño e axuda a interpretar os inconvintes da planificación e o desenvolvemento; debe comunicar os seus coñecementos de igual a igual; non lle debe importar o conflito, pois isto supón unha escusa para seguir aprendendo e encamiñar novas propostas de reflexión. Por último, debe presentar habilidade de ensinanza, de capacidade de apoio e liderazgo.
  4. Competencia en contidos educativos (coñecemento de materias, temáticas e áreas relevantes da práctica educativa): Debe saber recoñecer o seu descoñecemento sobre determinados temas ou contidos pero débese mostrar como un auténtico experto e coñecedor de áreas específicas da actividade escolar. Cando descoñeza algo debe preocuparse por buscalo, indagar e investigar sobre iso.
  5. Capacidade de organización e estruturación do traballo (definición, deseño e planificación das tarefas): Debe ser unha persoa organizada, cos temas e traballos sempre preparados, con documentación de apoio, inventarios, esquemas, etc. Debe ademais saber establecer prioridades, tempos, plans; saber cómo organizar os proxectos en torno as ideas e crenzas do grupo.
  6. Capacidade de iniciativa: Debe ser unha persoa animosa, coas ideas claras sobre o que hai que facer, dos pasos a dar e dos temas a tratar, do que é e non é importante.
  7. Competencia na construción de confianza nas relacións interpersoais: Debe posuír a capacidade para fomentar relacións de traballo ben asentadas; capacidade para xerar seguridade, confianza e minimizar os sentimentos de ameaza ou incertidume.
  8. Capacidade de mediación en conflitos: Debe de ser competente a hora de resolver os problemas; debe ter a capacidade para a escoita activa e para transmitir sensacións de proximidade a posturas inicialmente distantes; capacidade para observar e vivir tensións con serenidade, e modelar respostas razoables e seguras.
  9. Capacidade para a colaboración: debe xerar relacións onde a influencia se comparta equitativamente; debe negociar a un mesmo nivel (horizontalidade), coordinar e dirixir propostas pero dende a igualdade, dende o consenso e a participación. Debe entender o conflito como unha ferramenta de aprendizaxe e crecemento.
  10. Competencia na avaliación e o diagnóstico de situacións concretas e individuais: Debe ser capaz de detectar e analizar as necesidades/problemas dun caso en singular. Debe levar a cabo unha análise pormenorizada do contexto e situacións problemáticas, definir os ámbitos dos problemas e das melloras.
  11. Capacidade para a avaliación e diagnóstico de organizacións: Debe ser capaz de detectar e analizar as   necesidades/problemas da escola como unha organización: análise das situacións, recoñecemento de problemas, buscar solucións…
  12. Capacidade de dirección e control de procesos: desenvolvemento de accións combinadas, coordinación de actividades e programas, influencia directa e continua sobre o traballo, percepción das necesidades, preocupacións…
  13. Provisión de recursos: Debe buscar, localizar, facilitar e divulgar recursos, materiais, exemplificacións, etc.
  14. Habilidades de demostración e modelaxe: Debe ser capaz de presentar novas propostas e modelos de acción, de novos modos e formas de enfocar as actuacións cotiás cos profesores, alumnos/as, familias.