Alberto Martínez Antelo

Son emprendedor, inquieto, activo e non me gusta dedicarme exclusivamente a unha cousa, se non que quero facer de todo.

Navegación

4.4.1. A técnica da “Pecera”

4.4.1. A técnica da “Pecera”

Última actualización de en Alberto Martínez Antelo

Na sesión de clase do día 31/10 , realizamos unha técnica moi interesante para sacarlle todo o “xugo” aos textos cos que estábamos a traballar. Esta técnica denominada de acuario ou de cebola consiste na formación na aula de tres niveles de traballo. O primeiro nivel, composto por catro compañeiras encargouse da parte principal, na que tras unha lectura comprensiva expoñen os textos, as ideas máis suxerentes, as súas propias reflexións sobre os mesmos e coméntanos. No círculo seguinte tres compañeiros encárganse de valorar criticamente a actuación das anteriores e engadir, matizar ou complementar o exposto anteriormente se isto é necesario. Para último lugar, aínda que nunca menos importante o grupo clase reflexiona en común sobre todo o devandito anteriormente e comenta a súa opinión sobre o traballado.

Está técnica permite ademais de traballar un texto dunha forma alternativa ás metodoloxías máis clásicas, sacarlle un maior partido ao texto, desgranando cada idea de forma pormenorizada e dándolle un maior valor ao resultado final ao recoller todas as achegas do grupo clase enriquecendo a aprendizaxe. Está técnica é polo tanto, moi participativa e dinámica o que a fai realmente interesante.

O desenvolvemento da sesión

 

Neste apartado trataremos as ideas máis destacadas do exposto en clase tras unha análise do devandito diferenciando por niveis.

Tras esta breve análise crearemos un grupo de discusión no cal falaremos de diversos temas, xa sexa porque nos parecen moi importantes, novidosos ou nos xeren dúbidas.

 

Primeiro nivel

 

Neste primeiro nivel parécenos moi destacable falar dunha idea vertebral como é a necesidade de actualización da escola.

Esta idea de cambio é necesaria, é imprescindible que a escola axústese á vida, ao mundo, á sociedade e polo tanto, o cambio si debe producirse, pero a pregunta é, a que prezo? que tipo de cambio? como producirse ese cambio? Estas cuestións son básicas para que o cambio poida producirse e teña unha significación e unha practicidade.  O cambio debe partir sempre da posibilidade da escola de mellorar tendo en conta as características propias así como as do contexto. Por iso debe existir un feedback entre a escola e a sociedade. Os cambios nunca deben ser impostos unicamente pola administración ou axentes externos sen ter en conta aos propios protagonistas de que o cambio sexa realizado con éxito. Sempre debe contextualizarse para que a comunidade educativa fágao seu e poña ao seu servizo todos os medios posibles para a súa boa execución. A consecuencia débese dar a coñecer o cambio, a propia comunidade debe sentilo seu, sentir que pertence a el e que este é necesario (que ten un sentido na súa realidade e que vale para os fins propostos: mellorar a calidade educativa), deben estar informados sobre como proceder (necesitan formación para levar a cabo o cambio ou pola contra manterase inamovible as súas actuacións.

E como conseguimos estes? Todos estes requisitos para o cambio conséguense a través dunha DEMOCRACIA RADICAL; a través dun  traballo colaborativo real para desenvolver o programa de revisión de cambio. Nunca debemos esquecer, tal como postula Bolivar que a escola de seu xera coñecementos e ferramentas. É necesario cambiar a concepción sobre os documentos institucionais, que deben ser entendidos tanto como texto como contexto; é dicir, debe servir para a súa consulta, pero tamén é unha oportunidade que necesita dunha contextualización, situando á escola na súa propia realidade. Por iso, ten tanto valor dotar de conciencia ao centro da importancia que ten o proxecto do centro, xa que este determina as súas actuacións. Para que se poida dar o cambio débese fixar a mirada nas boas prácticas para a súa posta en práctica, así como a valoración das malas co fin de melloralas, de nada vale a crítica sen unha proposta de mellora. Esta idea débenos dar o inicio para a transformación da institución, antes de pretender que esta cambie de forma radical primeiro haberá que empezar por “abaixo”, potenciando os procesos significativos cotiáns e explotando ao máximo a súa potencialidade para ir xerando cambios pequenos que postos na práctica diaria fará que cambie a institución.

Para que o cambio? que finalidade lle outorgamos a este cambio? Para dar unha escolaridade que outorgue coñecementos necesarios, unha escola pública e de calidade como di Escudero. O fin é facer de cada escola, unha boa escola que dote de coñecementos.

 E o asesor, que papel desempeña? O traballo do asesor debe sosterse sobre un alicerce básico como é o traballar con e non tanto intervir en. O seu papel non é iluminar aos profesores, senón que debe acompañar, dotar de ferramentas, axudar a “despegar”. Pero este traballo carece de sentido se a dirección é unilateral, débese acabar co rol do especialista, de experto. O seu traballo debe desenvolverse sempre con prudencia e perseveranza, sendo consciente de que o seu papel non é ser imprescindible, senón chegar a que o traballo se realice tamén na súa ausencia. Un bo asesor é consciente disto, sabe que o proceso de cambio só terá éxito cando todos os protagonistas do cambio vexan da necesidade e a finalidade del, por iso debe desenvolver unha “conciencia do falemos” (idea moi ligada á democracia radical e ao traballo colaborativo real). Esta conciencia aportará ao cambio marabillosos matices, xa que cada protagonista situarase, cada un terá formas distintas de ver a realidade, de comprendela e analizala e; é froito da conversación e o consenso o inicio do cambio.

Na segunda parte chegou o momento da opinión da outra “capa” da cebola, os observadores críticos.

A opinión deste colectivo con respecto da anterior capa foi moi positiva calificándoa de moi ben estruturada, cun bo orde e os puntos moi ben plantexados. Falouse do papel do profesor como acompañamento do viaxe que é a educación, cun traballo de todos os profesionais e unha implicación en todas as comunidades do aprendizaxe mediante un proceso de consenso e colaboración partindo sempre das súas necesidades e das necesidades dos seus alumnos para evitar o fracaso escolar.

Tratouse do tema burocrático partindo dunha implicación obrigada a pesar de que os profesionais non senten a necesidade e a obrigación de tratar este ámbito debido á súa extensión e complicación.

Tocouse, como non, o papel do asesor non como sentido técnico, se non como un facilitador de que as persoas ao seu cargo cumpran os seus obxectivos. Debe ser unha personaxe que teña unhas habilidades sociais de comunidade e liderazgo e que se implique máis como persoa que como profesional. A importancia da prudencia que debe posuír todo asesor, unha prudencia para saber como comunicarnos, para atopar a diversidade que posúe todo individuo e prudentes á hora de valorar para coñecer o centro e os seus integrantes.

Por último nomeouse a Domingo Segovia e o seu concepto de cambio e a ampliación de escenarios e ao binomio de calidade e equidade para que todos os alumnos adquiran as habilidades que lles corresponda.

Plantexouse unha dúbida que quedou sen resolver: As reunións son superfluas ou útiles? É dicir, facemos reunións porque as hai que facer ou de verdade funcionan para un maior progreso?

 

O círculo externo tamén participou nesta técnica da cebola e expuxo, entre outros temas, o cambio radical que tiveron as reunións dun centro educativo de secundaria; pasar de cando nós aínda estábamos na educación secundaria en que as reunións só eran informativas e non nos servía de moita axuda, á actualidade en que son útiles para mellorar as situacións e o comportamento dos alumnos.

Para rematar recollemos as opinións positivas dos grupos de que foi unha técnica interesante, proporcionou ilusión, a visión dende diferentes puntos de vista sobre este tema e a posibilidade de traballar en grupos ou individualmente.

Ao rematar a clase, Lourdes recalcou como colofón final a importancia de coñecer as culturas dos centros e a todos os que pertencen nela. O escaso lugar que ten o análise, a investigación e a evolución do asesoramento e a orientación e descubrir o que fixo o noso predecesor e o longo viaxe que temos por diante